Przejdź do treści

smog

Smog i jego wpływ na drogi oddechowe – czym jest smog, skąd się bierze, co powoduje, jak się chronić

Smog to nienaturalne zjawisko atmosferyczne polegające na współwystępowaniu zanieczyszczonego powietrza oraz znacznego zamglenia i bezwietrznej pogody. Źródłem zanieczyszczeń powietrza jest postępująca industrializacja, wzrost liczby ludności, przemysł energetyczny oraz transport drogowy. Jednak w dużym stopniu sprawcami smogu jesteśmy też my sami, właściciele gospodarstw domowych. Według danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego 70% ciepła pochodzi z indywidualnych instalacji. W Polsce tak znaczne zanieczyszczenie powietrza, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym jest spowodowane sposobem ogrzewania domów. Węgiel nadal dominuje w sposobie ogrzewania domów w Polsce. Okazuje się, że w spalamy aż 87% węgla, który służy do ogrzewania w całej Europie.

Zanieczyszczone powietrze, którym oddychamy zawiera groźne dla zdrowia cząsteczki. W skład smogu wchodzą metale ciężkie, dioksyny czy wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne np. benzopiren. Najniebezpieczniejszy dla środowiska ale i dla zdrowia człowieka jest jednak pył zawieszony, a przede wszystkim jego drobna frakcja - PM2,5 i PM10.

Wdychamy ok. 6-7 litrów powietrza na minutę przyjmując olbrzymie dawki szkodliwych substancji. Oddychając, stykamy się z zanieczyszczonym powietrzem bardzo dużą powierzchnią. Dlaczego? Gdyby rozłożyć na płasko nasze płuca, razem z pęcherzykami płucnymi, zajęłyby 260m2- tyle co kort tenisowy.
U dzieci sytuacja jest jeszcze gorsza. Wdychają więcej powietrza na kilogram masy ciała niż dorośli i oddychają więcej razy na minutę przyjmując relatywnie większą dawkę zanieczyszczeń powietrza. Co więcej, płuca rozwijają się do ok. 5 roku życia, więc ich płuca już w okresie rozwoju narażone są na szkodliwe cząsteczki z zanieczyszczonego powietrza.

Raporty Światowej Organizacji Zdrowia i Europejskiej Agencji Środowiska stawiają Polskę na 1. miejscu w Europie, jeżeli chodzi o zanieczyszczenie powietrza rakotwórczym benzopirenem. To oznacza, że w Polsce wszyscy od najmłodszych lat palimy papierosy, nawet jeśli tego nie robimy . Jak to możliwe? Benzopiren, który jest w zanieczyszczonym powietrzu, znajduje się również w dymie nikotynowym. Polski Alarm Smogowy opublikował na swojej stronie kalkulator, który liczy, ile benzopirenu w przeliczeniu na papierosy wdychamy z powietrzem. Spędzając średnio 2 godziny dziennie na zewnątrz np. w Warszawie „wypalamy” rocznie 745 papierosów. Mieszkańcy Krakowa w tym samym czasie „wypalają” aż 2021 papierosów.
 

Dlaczego pył zawieszony jest taki niebezpieczny? 

  • Częstość zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS) wzrasta o 11,6 %
  • Częstość wizyt w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych z powodu zaostrzenia astmy wzrasta o 33% 
  • Ludzie narażeni na smog mają gorsze wyniki w badaniach czynnościowych płuc
  • Wzrasta ryzyko rozwoju POChP (przewlekłej obturacyjnej choroby płuc)
  • Zwiększona śmiertelność wśród ludzi chorych na zapalenie płuc  
  • Większa śmiertelność z powodu chorób serca i udarów mózgu
  • Wzrasta liczba pacjentów z zawałami serca o 12% 
  • Wzrasta liczba pacjentów z udarami mózgu o 16%
  • Częstość zatorowości płucnej wzrasta o 18%
  • Częściej występują objawy z górnych dróg oddechowych- kaszel, katar i kichanie, zapalenie zatok
  • Ponad 3krotnie zwiększa się ryzyko astmy oskrzelowej wśród dzieci
  • częstość występowania alergicznego nieżytu nosa u dzieci, które mieszkają blisko dużych skrzyżowań (odległość mniejsza niż 200m) wzrasta 2krotnie
  • Zwiększa występowanie objawów ze strony górnych dróg oddechowych u dzieci (katar, kaszel, kichanie) oraz stymuluje rozwój infekcji dróg oddechowych, w tym ostrego zapalenia zatok
     

Jak się chronić?

  1. Zainwestuj w oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA. Badania pokazują, że już po 45min od uruchomienia tego urządzenia jakość powietrza w pomieszczeniu znacznie się poprawia.
  2. Unikaj podróżowania z dzieckiem w godzinach szczytu, o ile to możliwe jadąc samochodem wybieraj mniej ruchliwe trasy.
  3. Zamknij okna w samochodzie, sprawdź czy masz dobre filtry kabinowe i ewentualnie stojąc w korku ustaw wentylację na obieg zamknięty.
  4. Unikaj ruchliwych ulic spacerując z dzieckiem.
  5. Poruszaj się jak najdalej od krawężnika- najbliższe stężenie zanieczyszczeń powietrza jest bezpośrednio przy krawężniku.
  6. Maski z filtrem HEPA– mimo skuteczności sięgającej 90% to z uwagi na niejednorodną filtrację (nieprawidłowe dopasowanie maski) oraz brak danych co do skuteczności u dzieci nie rekomenduje się tych masek.
  7.  Krople do oczu- zanieczyszczenia powietrza mogą powodować występowanie zespołu suchego oka. Pomóc mogą krople z solą fizjologiczną, które oko nawilżą.

MASKI PRZECIWPYŁOWE

Dzieli się je na 3 klasy: p1, p2 i p3. Najlepszą skuteczność w zatrzymywaniu pyłów mają maski p3. Ich skuteczność jest oceniana na podstawie wyłapywania cząsteczek o średnicy mniejszej niż 0,5 mikrometra.

Trudno jednak ocenić, czy istnieją skuteczne filtry całkowicie chroniące nas przed pyłem zawieszonym, a zwłaszcza jego drobną frakcją PM2,5. Cząstki PM2,5 to wszystkie te cząsteczki, których średnica jest mniejsza niż 2,5 mikrometra. Co prawda część producentów deklaruje, że ich maseczki wychwytują cząstki o średnicy 2,5 mikrometra, warto jednak pamiętać, że cząsteczki o średnicy 0,1 mikrometra również należą do frakcji PM2,5.Ta właśnie frakcja jest najbardziej niebezpieczna dla zdrowia, gdyż przedziera się przez górne drogi oddechowe i dostaje się do układu krążenia za pośrednictwem pęcherzyków płucnych.

MASKI CHIRURGICZNE

Nie stanowią bariery dla zanieczyszczonego powietrza. Są oczywiście najtańsze, ale zupełnie nieskuteczne w filtrowaniu zanieczyszczonego powietrza.

sinupret

Sinupret Extract

  • Znika blokada nosa²
  • Ustępuje zatokowy ból głowy¹
  • Można swobodnie oddychać²

Powiązane artykuły

Leki
Pytania i odpowiedzi
Katar
Katar u dziecka, czy to już zapalenie zatok?